Brigitte

Nu ik mijn moeder ook kwijt ben, ga ik intensiever nadenken over hoe het vroeger was. Ik besef nu dat ik geen ouders meer heb. Maar beseffen blijft natuurlijk moeilijk. Mijn vader kwam te overlijden toen ik een jaar of 10 was. Hierdoor werd mijn moeder ook onbewust onze vader, wat ongelooflijk zwaar voor haar was met 5 jonge kinderen. En mijn kindertijd veranderde daardoor enorm. De herinneringen die ik nu nog heb van mijn vader zijn ongelooflijk belangrijk; hoewel veel herinneringen natuurlijk weg zijn. Als ik aan hem denk, voel ik rust, structuur en zorgzaamheid. In het weekend fietsen we altijd met hem; naar opa en oma of boodschappen doen. Niet te vergeten het koken op zondag wat hij altijd deed, al tapdansend. Maar ook paardjerijden op zijn rug en het poppenhuis voor mij en mijn zus wat door hem zelf is gemaakt. Maar heel lang hebben we er voor mijn gevoel niet mee kunnen spelen. Het staat me bij dat deze gewoon instortte. In mijn gedachte staat dit wel altijd verbonden met de mooie sinterklaascadeautjes die wij kregen. En vaak wist ik al wat het was; want ik ging ze zoeken. Zo lang als nodig was. Ik zou graag willen weten of mijn vader trots op mij is. Maar ook steeds meer hoe het leven gelopen zou zijn als we hem niet hadden los moeten laten. Het moment van afscheid nemen van onze vader was in het ziekenhuis. Na een hersenbloeding kon hij alleen nog met zijn ogen communiceren. De angst die ik daarbij voelde was verschrikkelijk.

Ongeveer 45 jaar later werd de communicatie met mijn moeder ook anders. Mijn moeder was een dementerende vrouw en, zeker op het laatst, niet meer in staat mij te herkennen. Ze herkende gelukkig nog wel mijn stem. Dat was genoeg om contact met haar te hebben. Ik raakte haar ook regelmatig aan, maar merkte dan wel dat mijn moeder dat niet altijd fijn vond. De beginperiode van haar dementie was zo ongelooflijk dubbel. De boosheid die ze toen had is nu, achteraf, wel te verklaren. Maar op dat moment was het gewoonweg niet te begrijpen. Ik voelde me vrijer en werd rustiger toen mijn moeder daadwerkelijk werd opgenomen. Dit terwijl dit natuurlijk een heftige stap is. In plaats van mezelf te bewijzen en een onbewuste druk te voelen, kon ik gewoonweg langsgaan en bij haar zijn. Hoe gek het ook klinkt; ik vond haar liever worden. Deze periode heeft er dus ook voor gezorgd dat we de tijd hadden om als moeder en dochter gewoon samen te zijn.

In de beginperiode van haar verblijf in het verzorgingstehuis was ze nog aardig mobiel. Als ik kwam zette ik muziek aan; we dansten, klapten in onze handen. Daar genoten we samen erg van. Daarnaast deelde ik veel met mijn moeder. Ik vertelde haar alles. Ze luisterde en gaf op haar manier reactie, soms zelfs een antwoord. Allemaal mooie momenten die ik koester en me altijd bij zullen blijven. De laatste periode was mijn moeder bedlegerig. Dat maakte me blij. Voordat ze bedlegerig werd zat ze in een rolstoel. Merkbaar was dat ze zich daarin gevangen voelde. Ze had namelijk last van erg beweeglijke benen; die gingen letterlijk alle kanten heen. In het bed had ze heerlijk de ruimte om dit te kunnen doen. Het was zichtbaar een bevrijding voor haar. De laatste weken met mijn moeder waren onmisbaar. Zij zat al zo’n anderhalf jaar in een verzorgingstehuis en ik ging zoveel mogelijk naar haar toe. Wat ze voor haar dementie erg graag deed bleef ze ook doen: snoepen. Samen hebben wij in deze laatste periode van haar leven aardig wat lekkers weggewerkt. Deze liefhebberij heb ik vast van haar overgenomen.

Op 26 juli dit jaar overleed mijn moeder met heel veel steun en een hele goede begeleiding van de verzorging in het tehuis. Ik was bij haar, samen met 2 van mijn broers, toen ze overleed. Het heeft zo mogen zijn. Misschien stom, maar ik had echt het gevoel dat mijn moeder heeft gewacht tot ik bij haar zat. Zij durfde haar leven en ons los te laten terwijl ik tegen haar sprak vanuit heel mijn hart en zachtjes over haar wang aaide. Een prachtig moment voor mij om nooit te vergeten. Met alles heb ik bewust afscheid kunnen nemen. Samen met de verzorging en mijn zus Liesbeth heb ik mijn moeder verzorgd. Achteraf gezien zijn dit ontzettend belangrijke momenten geweest. De uitvaart was mooi en luchtig. Luchtig, zoals mijn moeder was en waar zij van hield. De uitvaartbegeleiding was warm en krachtig, wat voor de 6 kinderen heel fijn voelde. Ik weet zeker dat mijn moeder het erg mooi had gevonden.

Onze band was sterk, altijd geweest. Zowel in de minder goede als de goede perioden die ik samen met haar had. Ik mis mijn moeder. Nog steeds heb ik momenten dat ik denk: ik bel haar even of ik ga even bij haar langs. Maar dat kan niet meer. Een heftig gemis. Ik heb liefde op een andere manier gekregen en heb nu de mogelijkheid om dit door te geven. Vanuit wie ik ben en wil zijn. Sinds kort ben ik oma geworden van een kleindochter. Dit prachtige moment kan ik niet meer haar delen en het doet pijn dat ik mijn kleindochter niet aan haar kan laten zien. Maar ik weet dat ze van boven meekijkt. Zo zullen er vast nog heel wat momenten en gebeurtenissen komen die ik met haar zou willen delen en die ik bij haar kwijt zou willen. Praten met haar doe ik nu in mijn gedachten. Dan maar zo. Mijn momenten. Het gemis neemt toe. En ik kan nu echt tegen haar zeggen: ‘’Mam, je hebt het goed gedaan en ik hou van je’’.